Yemek sonrası uyku hali zayıf kişilerde de görülebilen insülin direncinin habercisi olabilir. Uzmanlar, bu duruma yol açan faktörleri ve olası sağlık sorunlarını açıklıyor.
Yemeklerin ardından hissedilen yoğun uyku hali, özellikle kilo fazlası olmayan kişilerde dahi insülin direnci belirtisi olabilir. Hücrelerin insülin hormonuna yeterince yanıt vermemesi sonucu kan şekeri seviyesinin yükselmesiyle karakterize edilen insülin direnci, zayıf bireylerde de görülebiliyor. Genetik yatkınlık, hareketsiz yaşam tarzı ve düzensiz beslenme gibi faktörler bu duruma yol açabiliyor.
Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Aysel Mammadyarzada, insülin direncinin sadece kilo ile ilişkilendirilmemesi gerektiğini belirtti. Normal kilolu veya zayıf bireylerde de görülebilen bu durumun altında yatan nedenlerin başında genetik yatkınlık, sedanter yaşam, dengesiz beslenme ve karın bölgesindeki yağlanma geldiğini vurguladı. Metabolik bir bozukluk olan insülin direnci, kandaki glukozun hücrelere taşınmasını engelliyor.
Uzm. Dr. Mammadyarzada, insülin direncinin hücrelerin glukoz alımını düşürerek enerji üretimini aksattığını ve kan şekerinin yükselmesine neden olduğunu açıkladı. Bu durumun karaciğer yağlanması, ani kilo alımı ve bel çevresinde kalınlaşma gibi sorunlara yol açabileceğini belirtti. Ayrıca, sık tatlı isteği ve karbonhidratlı gıdalar tüketildikten sonra ortaya çıkan uyku hali ve yorgunluk da insülin direncinin önemli göstergeleri arasında yer alıyor.
Dışarıdan zayıf görünen kişilerde bile metabolik risk taşıyabileceğini ifade eden Uzm. Dr. Mammadyarzada, bu nedenle sadece kiloya odaklanmanın yetersiz olduğunu söyledi. Gerekli durumlarda kan testleriyle insülin direncinin araştırılması gerektiğini belirtti. İnsülin direnci, karaciğerin fazla yağ üretmesine, karaciğer yağlanmasına (MASH) ve LDL kolesterol seviyesinin artmasına neden olabiliyor. Yükselen LDL kolesterol, damar duvarlarında plak oluşumunu hızlandırarak ateroskleroz ve yüksek tansiyon riskini artırıyor.
İnsülin direncini yönetmek için günlük kalori alımının 300-500 kcal azaltılması öneriliyor. Kilo kontrolü ve sağlıklı beslenme, insülin direncini düşürmede etkili oluyor. Kilolu bireylerde yüzde 5’lik bir kilo kaybı bile insülin direncini azaltmaya yardımcı olabiliyor. Sağlıklı beslenme alışkanlıkları ve düzenli egzersiz, insülin direncini geri döndürebiliyor.
Tanı koyma sürecinde açlık kan şekeri, açlık insülin düzeyi ve gerekli durumlarda şeker yükleme testi (OGTT) kullanılıyor. HbA1c, kolesterol ve trigliserid gibi kan yağları da tanıyı desteklemek amacıyla inceleniyor. Hastanın kilo durumu, bel çevresi ve klinik belirtileriyle birlikte laboratuvar sonuçları değerlendirilerek kesin tanı konuluyor.
Yorum Yap