Türkiye’nin gemi ve yat ihracatı ilk çeyrekte yüzde 78,6 artışla 585 milyon dolara ulaştı. Küresel pazardaki yükselişin nedenleri neler?
Türkiye’nin gemi ve yat hizmetleri ihracatı, yılın ilk çeyreğinde önemli bir artış kaydederek 585 milyon dolara ulaştı. Ocak-mart döneminde yıllık bazda yüzde 78,6’lık yükseliş gösteren sektör, Norveç’in liderliğindeki küresel talebi karşılamayı sürdürdü. Bu büyümede, artan talebin yanı sıra teslimat takvimlerindeki kaymalar da etkili oldu.
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, gemi, yat ve hizmetleri ihracatı, 2023’ün aynı dönemindeki 327,6 milyon dolarlık seviyesinden 585 milyon dolara yükseldi. Bu artış oranı yüzde 80’e yaklaşarak sektörün ilk çeyrek performansında dikkat çekti.
Söz konusu dönemde en fazla ihracat yapılan ülke 183,6 milyon dolarla Norveç oldu. Norveç’i 77,4 milyon dolarla Malta, 68’er milyon dolarla Birleşik Krallık ve Fransa takip etti. Birleşik Arap Emirlikleri ise 34,1 milyon dolarlık ihracatla ilk beş içinde yer aldı.
Marshall Adaları, Panama, Tunus, Yunanistan ve Singapur da Türkiye’nin gemi ve yat ihracatında öne çıkan ilk on ülke arasına girdi.
Gemi, Yat ve Hizmetleri İhracatçıları Birliği (GYHİB) Başkanı Cem Seven, ilk çeyrekteki ihracat artışında küresel talebin yoğunluğunun ve bazı teslimat takvimlerindeki değişikliklerin etkili olduğunu belirtti. Seven, Aralık 2025’te planlanan bazı yat ve gemi teslimatlarının Ocak ve Şubat aylarına sarkmasının bu artışa katkı sağladığını ifade etti.
Seven’in açıklamalarına göre, küresel gemi ve yat ihracat hacmi 120-140 milyar dolar seviyesine ulaştı. Çin 63 milyar dolarlık ihracatla liderliği elinde tutarken, Güney Kore yaklaşık 30 milyar dolarla ikinci, Japonya ise üçüncü sırada yer alıyor. Türkiye ise 1,9-2,2 milyar dolarlık hacimle 12. sırada bulunuyor.
Norveç, Danimarka ve Finlandiya gibi Kuzey Avrupa ülkelerinin Türkiye’nin ihracatında önemli bir yer tuttuğunu vurgulayan Cem Seven, Fransa, Hollanda ve Malta’nın da kritik pazarlar arasında bulunduğunu kaydetti. Malta’ya kuru yük gemileri ve tankerler; Norveç’e ise balıkçı gemileri, feribotlar ve römorkörler ihraç edildiğini aktardı.
Özellikle Norveç’e ihraç edilen fabrika balıkçı gemileri ve feribotların yüksek işçilik ve mühendislik gerektirdiğini belirten Seven, alternatif yakıtlı ürünlerin ihracatta ön planda olduğunu söyledi. Kuzey Avrupa ülkelerinin inovatif projelere büyük önem verdiğini, bu nedenle Türk mühendisliğinin ve güvenilirliğinin değerli bulunduğunu ifade etti.
Türkiye’nin balıkçı gemisi ihracatında uzun yıllardır dünya şampiyonu olduğunu vurgulayan GYHİB Başkanı, İspanyol tersanelerinin en büyük rakip olduğunu belirtti. Mevcut göstergelerin, Türkiye’nin bu alandaki liderliğini 2024 yılında da sürdüreceğini işaret etti.
Avrupa’dan bakıldığında Türk tersanelerinin kaliteli ürünler ürettiğinin görüldüğünü dile getiren Seven, yüksek işçilik kalitesi ve zamanında teslimatın öne çıktığını aktardı. Ayrıca, üretilen gemi ve yatların yüksek mühendislik ve uluslararası normlara uygun olarak inşa edildiğini, satış sonrası müşteri odaklı hizmetin de tercih sebebi olduğunu belirtti.
Cem Seven, Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün 2030 hedefleri doğrultusunda hızlanan yeşil dönüşüm sürecinin sektöre olan talebi artırdığını ifade etti. Ancak artan işçilik maliyetlerinin bu talebin tamamının karşılanmasında zorluklar yaratabildiğini ekledi. Seven, 24 metrenin altındaki teknelerin inşasında uygulanan KDV muafiyetinin devam etmesi ve döviz dönüşüm desteğinin 6 aydan 24 aya uzatılması gibi teşviklerin sektörü daha rekabetçi hale getireceğini savundu.
Yorum Yap