BTK’nin TRABİS sistemiyle Türkiye’deki .tr alan adı sayısı 1,3 milyona ulaştı. En çok com.tr tercih edilirken, uyuşmazlıklar için çözüm merkezi de aktif.
Türkiye’de kayıtlı ‘.tr’ uzantılı alan adı sayısı, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nun (BTK) yönettiği TRABİS sistemi sayesinde 1,3 milyona yükseldi. Bu artış, 2022 yılında TRABİS’in faaliyete geçmesinin ardından gerçekleşti.
1991’den beri Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) tarafından yönetilen ‘.tr’ alan adları, 2008’deki Elektronik Haberleşme Kanunu ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın yetki alanına girdi. 7 Kasım 2010’da Resmi Gazete’de yayımlanan İnternet Alan Adları Yönetmeliği ile bu yetki BTK’ye devredildi.
BTK bünyesinde 14 Eylül 2022’de kurulan TRABİS (Türkiye’deki Alan Adları Sistemi), ‘.tr’ alan adı yönetimine yeni bir standart getirdi. 10 Haziran 2023’te yapılan Tebliğ değişikliğiyle, özellikle ‘.a.tr’ yapısındaki alan adlarının tahsis usulleri güncellendi.
Yeni düzenlemelere göre, kamu kurum ve kuruluşları ile sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait şirketlerin mevcut alan adlarına öncelik tanınıyor. ‘gov.tr’, ‘edu.tr’, ‘tsk.tr’, ‘bel.tr’ ve ‘k12.tr’ uzantılı alan adları için tahsis işlemleri ücretsiz olarak gerçekleştiriliyor.
TRABİS öncesinde Türkiye’de yaklaşık 460 bin aktif alan adı bulunuyordu. TRABİS’in devreye girmesiyle birlikte yapılan tahsislerle bu sayı 1,3 milyona ulaştı. En çok tercih edilen uzantı 988 bin 743 ile ‘com.tr’ olurken, bunu 180 bin 62 ile ‘tr’, 29 bin 974 ile ‘org.tr’ ve 27 bin 386 ile ‘net.tr’ takip etti. Ayrıca ‘.web’, ‘.av’, ‘.bel’, ‘.edu’ gibi çeşitli mesleki alan adları da mevcut.
Alan adı kullanan internet sitelerinin yüzde 81,2’si Türkiye’de barındırılırken, yüzde 6’sı Almanya, yüzde 5,3’ü ABD, yüzde 2,1’i Fransa ve kalan kısmı diğer ülkelerde yer alıyor.
İnternet Alan Adları Yönetmeliği kapsamında, ‘.tr’ uzantılı alan adlarıyla ilgili uyuşmazlıkların çözümü için TR Alan Adları Uyuşmazlık Çözüm Merkezi (UÇM) hizmet veriyor. Bu merkez, alan adlarının tahsisi, kullanımı veya ihlali nedeniyle ortaya çıkan anlaşmazlıklarda alternatif çözüm yolları sunuyor.
Bilgi Teknolojileri ve İnternet Güvenliği Derneği (BTİDER), İstanbul Tahkim Merkezi (ISTAC) ve TOBBUYUM Arabuluculuk ve Uyuşmazlık Çözüm Merkezi gibi kuruluşlar, mahkemeye gitmeden uyuşmazlıkların hızlı, etkin ve adil bir şekilde çözülmesini sağlıyor.
Yorum Yap