Duran: Tarih tekerrür etmek zorunda değildir

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, İstanbul Kongre Merkezi’nde düzenlenen TRT World Forum 2026’nın açılışında konuştu. Bu yıl 10’uncusu “Merkezsiz Dünya: Kurallar Geçersiz Kaldığında Kim Liderlik Eder?” temasıyla gerçekleştirilen forumda Duran, uluslararası sistemdeki yapısal krizi ele aldı.

Duran, forumu teşrifleriyle onurlandıran Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a teşekkür etti. Farklı coğrafyalardan ve düşünce geleneklerinden konukların bir araya geldiği buluşmanın, insanlığın ortak geleceğine dair yeni perspektifler sunmasını temenni etti.

Küresel kurallar aşınıyor

Duran, güç merkezlerinin çoğaldığı ve ortak kuralların zayıfladığı bir dönemde yaşandığını belirtti. Merkezsizleşen dünyada alınan kararların sayısı artarken, bu kararların hesabını verecek siyasi iradenin giderek zayıfladığını ifade etti. Barış alanının daraldığını, konvansiyonel savaş risklerinin ve vekalet çatışmalarının arttığını dile getirdi. Yapay zekâ ve dijital teknolojiler üzerindeki hakimiyet yarışının yeni güç ilişkileri doğurduğunu, tekno-faşizm riskinin ise teknolojinin tahakküm aracına dönüşmesi anlamına geldiğini söyledi.

Gazze’deki tablo

Duran, uluslararası kurumların giderek işlevini yitirdiğini belirterek, iklim krizinden göçe ve gıda güvenliğine kadar küresel dayanışma gerektiren sorunların arttığına dikkat çekti. Gazze’de yaşanan olayları örnek göstererek, uluslararası sistemin barışı, adaleti ve insan onurunu korumakta yetersiz kaldığını savundu.

Tarih tekerrür etmek zorunda değil

Duran, günümüz manzarasının iki dünya savaşı arasındaki dönemi andırdığını söyleyerek, yeni bir uluslararası mimarinin ancak büyük bir yıkımdan sonra kurulabildiğini hatırlattı. “Tarih tekerrür etmek zorunda değildir.” diyen Duran, yıkımı beklemeden yeni bir mutabakatın siyasi irade gerektirdiğini vurguladı.

Kurucu çoğulculuk önerisi

Duran, “Dünya beşten büyüktür.” görüşünü hatırlatarak, daha dengeli bir güç dağılımı, daha kapsayıcı bir temsil ve ortak sorumluluğa dayanan yeni bir uluslararası düzen önerdi. Türkiye’nin merkezsizleşen dünyayı yeni bir hakim merkez yaratarak değil, farklı güç merkezlerini ortak bir hukuk zemininde buluşturarak istikrara kavuşturabileceğini savundu.

Duran, diplomasinin kurumsal zeminini güçlendirmek amacıyla düzenlenen STRATCOM Zirveleri, Münih Güvenlik Konferansı iş birliğiyle yürütülen “Müttefikler Ankara’da” programı, Türk Dünyası Diyalog Forumu ve yakında yapılacak Afrika-Türkiye Zirvesi kapsamındaki forum diplomasisi çalışmalarına da değindi.