Manisa Celal Bayar Üniversitesi öğrencilerinin geliştirdiği, suda çözünebilen balıkçılık ağı projesi ‘hayalet ağ’ sorununa çözüm sunuyor. TEKNOFEST’te ödül alan proje, deniz kirliliğini ve canlı ölümlerini sona erdirmeyi amaçlıyor.
Denizlerde çevresel felaketlere yol açan ‘hayalet ağ’ sorunu, Manisa Celal Bayar Üniversitesi öğrencilerinin geliştirdiği suda çözünebilen balıkçılık ağı projesiyle çözüme kavuşuyor. TEKNOFEST KKTC 2025’te birincilik kazanan proje, terk edilmiş ağların neden olduğu kirliliğe ve deniz canlılarının ölümüne son vermeyi hedefliyor.
Balıkçılıkta yaygın olarak kullanılan plastik ağlar, kullanım ömrü dolduğunda, kaybolduğunda veya kazalar sonucu denizde terk edildiğinde ciddi bir çevre sorununa dönüşüyor. Bu terk edilmiş ağlar, ‘hayalet ağ’ olarak adlandırılıyor ve deniz ekosistemine büyük zarar veriyor.
Hayalet ağlar, deniz dibinde avcılığa devam ederek deniz canlıları için ölümcül tuzaklar oluşturuyor. Yunus, kaplumbağa, köpekbalığı gibi türlerin yanı sıra deniz kuşları da bu ağlara takılarak acı verici ölümlerle karşılaşıyor. Ayrıca, bu ağlar yüzlerce yıl boyunca suda kalarak mercan resiflerine zarar veriyor ve mikroplastik yayarak besin zinciri yoluyla insan sağlığını da tehdit ediyor.
Türkiye, son 11 yılda 2,9 milyon metrekarelik alandaki hayalet ağları temizleme çalışması yürüttü. Ancak bu temizlik çalışmaları hem kaynak hem de zaman kaybına neden oluyor.
Manisa Celal Bayar Üniversitesi’nden ‘Pagit Spektrum: DEEPNETS’ ekibi, TEKNOFEST KKTC 2025 Araştırma Projeleri Yarışması’nda ‘Eriyebilen Ağlar’ projesiyle ‘Çevre ve Enerji’ kategorisinde birincilik elde etti. Elektrik-Elektronik, Biyomühendislik ve Bilgisayar Mühendisliği bölümlerinden öğrencilerin yer aldığı ekip, TÜBİTAK desteğiyle çalışmalarını sürdürüyor.
Proje kapsamında, ağların deniz ortamındaki dayanıklılığı, kontrollü çözünme süresi ve mekanik performansı üzerine optimizasyon çalışmaları yapılıyor. Laboratuvar verilerini denizde doğrulayabilmek için balıkçılık kooperatifleriyle pilot uygulama görüşmeleri planlanıyor.
Projenin temelini, suda çözünebilen biyopolimer tabanlı yapılar oluşturuyor. Petrol bazlı olmayan bu malzeme, denizde kaybolduğunda veya terk edildiğinde doğaya ve deniz canlılarına zarar vermeden çözünüyor. Aynı zamanda sağlamlık ve sürdürülebilirlik hedefleniyor.
Patent çalışmaları devam eden bu yenilikçi ağların, birkaç yıl içerisinde piyasaya sürülmesi hedefleniyor. Ekip, 2030’lardan itibaren ‘hayalet ağ sorunundan kurtulmuş bir mavi vatan’ vizyonuyla çalışıyor. Bu projenin, Türkiye’nin yanı sıra dünya suları için de önemli bir çözüm sunması bekleniyor.
Yorum Yap